زندگانى حضرت زينب عليها السلام در اخبار و رواياتى كه علماى شيعه و سنّى نقل كرده‌اند آمده است كه فاطمه عليها السلام از اميرالمؤمنين عليه السلام پنج فرزند - سه پسر و دو دختر - آورد . پسران آن حضرت حسن ، حسين و محسن عليهم السلام و دختران ايشان زينب و ام‌ّكلثوم بودند . محسن در حالى كه هنوز جنين بود در اثر ظلم و ستم به آن مخدرهء معصومه سقط شد . زينب و ام‌ّكلثوم دو دختر آن‌حضرت نيز پس از رحلت مادر بزرگوارشان ساليانى چند زندگى كردند . ام‌ّكلثوم پس از شهادت اميرالمؤمنين عليه السلام و حضرت زينب عليها السلام مدتى پس از واقعهء جانگداز كربلا دار فانى را وداع گفت . زينب عليها السلام ، هم از نظر سن و هم از نظر مقام و فضيلت ، برتر از خواهرش ام‌كلثوم و بلكه مىتوان گفت پس از مادرش فاطمه و جدّه‌اش خديجه شريفترين و بزرگترين زنان اسلام بوده است . زندگانى پرماجرا و سخنان پرمعنا و خطبه‌هاى بليغ و رساى او در طول مسافرت كربلا ، كوفه و شام و زهد و عبادت و ساير خصال عالى او بهترين گواه اين مُدّعاست . اينك شرح حال آن بانوى معظمه را با استفاده از منابع معتبر و به طور اختصار به رشتهء تحرير در مىآوريم :